صادرات زعفران

زعفران يا زعفران خوراکي (crocus sativus) گياهي کوچک و چند ساله به ارتفاع ۱۰ تا ۳۰ سانتي متر است. از وسط پياز و يا قاعده ساقه، تعدادي برگ باريک و دراز خارج مي شوند. از وسط برگ ها، ساقه گلدار خارج شده که به يک تا سه گل منتهي مي شود. گل ها بسيار زيبا و داراي ۶ گلبرگ بنفش رنگ هستند که ممکن است در بعضي واريته ها به رنگ گلي يا ارغواني باشند.

گل ها داراي ۳ پرچم و يک مادگي منتهي به کلالهٔ سه شاخه به رنگ قرمز متمايل به نارنجي است. قسمت مورد استفاده اين گياه، انتهاي خامه و کلاله سه شاخه است که به نام زعفران مشهور است و داراي بوي معطر با طعم کمي تلخ مي باشد. انتشار جغرافيايي زعفران در ايران شامل استان خراسان (قائنات، بيرجند و گناباد)، يزد، کرمان، گيلان و مازندران مي باشد. در سال هاي اخير زعفران در کرج و قم نيز کشت شده است.
کاشت زعفران در ايران (به خصوص زعفران خراسان) قدمتي ۳۰۰۰ ساله دارد. اين گياه رنگي و گران بهاي چندين ساله، بدون ساقه است و پياز دارد و چون در خاک کوير به عمل مي آيد، به طلاي سرخ و يا طلاي کوير شهرت يافته است. از هر ۱۵۰ گل، يک گرم زعفران و از حدود ۱۴۷ هزار گل تازه، يک کيلو زعفران خشک به دست مي آيد. زعفران به علت طعم و رنگ و عطر عالي، کاربردهاي فراواني در توليد فرآورده هاي غذايي، دارويي و شيميايي دارد و با توجه به محدوديت کشت و توليد، از فرآورده هاي گرانقيمت به شمار مي رود. ايران با متوسط توليد ۱۰۰تن در سال، در زمينه توليد زعفران مقام اول را دارد. مرکز اصلي پرورش اين گياه، مناطق کويري و کم آب جنوب خراسان و سابقه زعفرانکاري در اين منطقه، به ۷۰۰ سال پيش بازمي گردد. زعفران از محدود گياهاني است که در شرايط سخت زيستي پرورش مي يابد. با توجه به آن که جايگاه تاريخي زعفران در ايران بوده و منشا آن نيز ايران است، اين گياه يکي از جذابيت هاي ويژه ايران به شمار مي آيد. زعفران گياهي دارويي و صنعتي است. گل زعفران که به بخش کلاله و يا قرمزي آن سر ريشه مي گويند، در ابتداي برداشت به رنگ قرمز روشن است ولي به مرور به رنگ قرمز تيره رنگ تبديل مي شود. تازه آن از عطر خوش طعمي برخوردار است و به غذاها طعم و لذت خاصي مي دهد. براي کشاورزان در خراسان، زعفران (طلاي سرخ) درآمد اصلي است. گياهي که تنها دو بار در اول آبان ماه (قبل از محصول دهي) و اوايل آذرماه (در پايان محصول دهي)، به آب نياز دارد و تا بهار، آب باران و برف براي آن کافي است. کاشت، داشت و برداشت آن فرصت هاي فراوان شغلي به وجود مي آورد، حمل و نقل آن گران تمام نمي شود و توان ارزآوري دارد. از آماري که به گونه اي نه چندان دقيق درباره زعفران و زعفران کاران ايران منتشر مي شود، چنين بر مي آيد که بيشتر از صد هزار خانوار، به ويژه در شهرستان هاي تربت حيدريه، قائنات، فردوس، گناباد، بجستان، سرايان، بيرجند و کاشمر در استان هاي خراسان جنوبي و رضوي و شهرستان هاي اقليد و استهبان در استان فارس از اين محصول روزگار مي گذرانند. از حدود ۲۳۰ تن زعفراني که هر سال در جهان توليد مي شود، بيش از ۱۷۰ تن آن در خراسان به دست مي آيد و بقيه عمدتاً در اسپانيا، يونان، مراکش، هند و افغانستان توليد مي شود. استان خراسان رضوي با توليد حدود ۱۷۲ تن زعفران و سهم ۵٬۷۵ درصدي از توليد اين محصول، مقام اول را در کشور داراست.

تاريخچه کاشت زعفران در ايران

ايرانيان ضمن صدور زعفران به بسياري از نقاط جهان باستان، خواص آن را به يوناني ها، رومي ها، چيني¬ ها و اقوام سامي از جمله عرب ها معرفي کردند و شيوه زراعت آن را در سده هاي اول تا چهارم هجري به امت هاي اسلامي اطراف مديترانه آموختند. به اين ترتيب که نخستين زعفرانکاري به وسيله ايرانيان تبعيد شده توسط معاويه در نواحي شام داير شد، سپس کاشت زعفران در شمال آفريقا و اندلس (اسپانياي اسلامي) و صقليه (سيسيل) رواج يافت و اقوام ايراني همچون رستميان و بنوطبري در انتقال فرهنگ زعفرانکاري مؤثر بودند. مستندات تاريخي بيانگر اين واقعيت است که ايرانيان از روزگاران کهن به زر و زعفران علاقه و توجهي زياد داشته اند، به طوري که در جشن ها و سرورها و مجالس بزم و نشاط مانند عروسي ها و اعياد، يا استقبال از بزرگان و زائران زر و زعفران نثار قدم ها مي کردند. در برپايي با شکوه تر اين گونه آئين ها، ضمن آذين بندي و آينه بندان، سکه هاي زرين و سيمين را به همراه زعفران و گل و نقل بر سر عروس و داماد يا شخصيت هاي مورد نظر و گاهي همه حاضران در اين گونه مراسم مي ريختند. در برخي از مراسم زعفران را به تنهايي يا همراه با مشک و عنبر و عود دود مي کردند و گلاب مي پاشيدند. در عصر هخامنشيان نيز زعفران براي تزئين گرده هاي نان و معطر کردن خوراک ها به کار مي رفته است. در دوره پارت ها زعفران ايران به يونان و روم فرستاده مي شد، بعداً چين هم از مشتريان زعفران ايران شد. در عصر ساسانيان کاشت زعفران در قم نيز رايج شد و مرغوبيت محصول آنها شهرت يافت. در همان روزگار زعفران در پرداخت کاغذهاي گران قيمت کاربرد پيدا کرد، اما پيشتر از آن محلول زعفران به عنوان مرکب تحرير استفاده مي شد و تا قرن ها بعد در ترکيب مرکب هاي تحرير مرغوب به کار مي رفته است.

 

گل زعفران بنفش فام

 

مزرعه کشت زعفران

صفات ريخت شناسي



از لحاظ ريخت شناسي، صفات زعفران به مشخصات ريخت شناسي برگ، کلاله، خامه، گلبرگ، کاسبرگ، پياز (سوخ) و چمچه تقسيم مي شود.

•  مشخصات برگ: برگ زعفران معمولاً از ۱۰ سانتي متر تا ۴۰ سانتي متر مي باشد، برگ هاي نوک تيز دارد که روي برگ آن تيره تر است و در ارقام مختلف متفاوت مي باشد. زير برگ آن روشن است و در گونه هاي مختلف زعفران فرق مي کند. ضخامت برگ ممکن کم تا زياد باشد و ارقام مختلف زعفران مانند خزري، زاگرسي، سفيد، بنفش، زيبا و جوقاسم متفاوت است.

•  کلاله: رنگ کلاله که به ميزان کارتنوييد و ليکوپن موجود در آن بستگي دارد متفاوت است. از قرمزررنگ تا نارنجي کمرنگ ديده شده است. کلاه سه شاخه است و نسبت به خامه که تعداد آن نيز سه عدد مي باشد متفاوت است. ممکن است بلندتر، کوتاه تر، و برابر با آن باشد و همچنين طول آن نسبت به گلبرگ ها نيز متفاوت است. و ديده شده است که در ارقام مختلف در ايران بلندتر، کوتاه تر و تا اندازه اي برابر وجود دارد. در انتهاي کلاله لبه آن حالت چين خورده دارد که در برخي ارقام زعفران بسيار بيشتر ديده مي شود. و عرض دهانه آن نيز بستگي به گونه آن پهن تا نازک وجود دارد. و رنگ لبه انتهايي کلاله داراي رگه سفيدي مي باشد که کم تا زياد وجود دارد.

•  خامه: داراي رنگ زرد مي باشد که در برخي ارقام مانند زعفران خزري بسيار زرد آن پررنگ مي باشد و در رقمي مانند زعفران زاگرسي زرد کمرنگ تري دارد و به نسبت کارتنوييد آن متفاوت خواهد بود.

•  گلبرگ/کاسبرگ: هر کدام به تعداد ۳ تا مي باشد و ضخامت آنها کم تا زياد وجود دارد.

•  سوخ (پياز) : شکل عمومي سوخ مي تواند بيضوي پخ، لوزي، تخم مرغيريا، دايره اي، و بيضوي پهن باشد. و يکي از صفات مورد بررسي آن پهناي گردن آن مي باشد که ممکن است خيلي باريک، باريک، و تا بسيار پهن ديده شود. شکل قاعده پياز زعفران ممکن است گرد و يا تورفته باشد. از لحاظ ضخامت قطر آن در ابتدا و انتهاي و وسط سوخ ديده شده است که شکل سوخ را متفاوت کرده. و از لحاظ استفاده بازار از صفات بسيار مهم مي باشد. در پياز زعفران حالت چندقلويي نيز وجود دارد چنانچه در تمام گياهان دارويي که داراي پياز هستند وجود دارد و ممکن هم هست که وجود نداشته باشد و درصد نبود آن بيشتر است. پياز زعفران داراي الياف قهوه اي مي باشد که در برخي گونه ها بسيار فشرده مي باشد و در برخي گونه کم پشت تر است و رنگ سفيد پياز به وضوح ديده مي شود.

•  برگ سوزني: اولين اندامي است از زعفران که به محظ جوانه زدن در سطح خاک ديده مي شود. چمچه ها در برخي ارقام بسيار بلند هستند و در ارقام پابلند زعفران ديده شده و در ارقام پاکوتاه زعفران بصورت بسيار کوتاه نيز وجود دارد و بيشتر ارقام متوسط آن وجود دارد.

خواص درمانی زعفران

•  زعفران در کتاب رسمي داروسازي نامبرده شده و به شکل تنطوري با نام OpiiCrocata Tinctura وجود دارد.
•  زعفران در درمان افسردگي موثر است و بعنوان يک داروي ضد افسردگي استفاده ميشود.
•  عصاره زعفران بصورت محصولي به نام Bitters Swedish توسط کارخانجات مختلف تهيه و جهت مصارف دارويي مختلف عرضه مي شود.
•  زغفران خاصيت کاهش چربي و کلسترول خون و افزايش نفوذ اکسيژن در پلاسما را دارد.
•  زعفران آرام بخش، ضد اسپاسم، ضد نفخ، ضد تومور بوده و براي اشتها آور و مقوي معده استفاده مي شود.
•  زعفران در درمان درد معده و شکم و آسم کاربرد دارد.
•  زعفران بدليل رنگ شادي که دارد، در غذاها باعث نشاط انسان مي شود
•  زعفران تقويت کننده قلب، کاهنده کلسترول و فشار خون است.
•  زعفران ضددرد، ضد سم، ضد ادم، ضد اکسيدان، ضدعفوني کننده، تقويت کننده قواي جنسي، مقوي قلب، خنثي کننده راديکال هاي آزاد، سقط کننده، معرق، هضم کننده غذا، قاعده آور، خلط آور، بند آورنده خون، کاهش دهنده کلسترول، کاهش دهنده پُرفشاري خون، نارکوتيک (مخدر)، مقوي اعصاب، محافظ اعصاب، مسکن، محرک، مقوي معده و مقوي رحم است.

ترکيبات مهم زعفران

مهم ترين ترکيبات موجود در زعفران شامل ترکيبات زرد رنگ که به خوبي در آب محلول اند (مشتقات کروستين)، ترکيبات تلخ از جمله پيکروکروسين که به ويژه مقوي معده مي باشند، مواد معطر (اسانس) که مهم ترين ترکيب آن سافرانال مي باشد که گاهي تا ۱درصد زعفران را تشکيل مي دهد، روغن ثابت به ميزان حداکثر ۱۰ درصد، رطوبت حدود ۱۳۱۰ درصد و ترکيبات معدني حدود ۵ درصد مي باشد.


شرکت مبتکران نماينده فروش زعفران صادراتی ايران به صورت سرگل، پوشال، دسته و خامه به قيمت مستفيم از کشاورز يا يه اصلاح قيمت سر زمين مي باشد. زعفران به جهت طعم، بو و رنگ زرد خاصي که دارد به وفور بعنوان طعم دهنده غذاها (به ويژه همراه با برنج)، صنايع شيريني و بستني سازي، داروسازي، صنايع آرايشي و صنايع ديگر به مصرف مي رسد.

زعفرانهاي صادراتي مبتکران در چهار شکل توليد، بسته بندي و صادر ميشود که در جدول زير اطلاعات آن آمده است:

نام محصول

توضیحات       تصویر
سرگل (همه زعفران قرمز)
  • خالص و شامل کلاله بدون خامه
  • از 105 کیلو گرم گل آن 1 کیلو گرم زعفران سر گل تولید می شود.
پوشال
  • ترکیبی از زعفران که طولانی تر و ضخیم تر است.
  • شامل کلاله با خامه 3-5 میلی متر
  • از هر 101 کیلو گرم گل زعفران ،1 کیلو گرم تولید میشود.
دسته (زعفران خوشه )
  • شامل کلاله همراه با کل گل خامه زعفران
خامه (سفید )
  • این نوع زعفران تنها شامل خامه و بدون رنگ است

 

بسته بندي
با توجه به اهميت بسته بندي در صادرات زعفران ، فروش و افزايش کيفيت محصول، و با بهره گيري از آخرين فناوري هاي صنعت بسته بندي و استفاده از بررسي هاي تيم مارکتينگ و بازاريابي شرکت، کليه زعفران صادراتي در انواع بسته بندي شکيل بصورت قوطي هاي کاغذي، فلزي، سلفون و جعبه اي بصورت سفارشي و در اندازه هاي 0.5 گرمي، 1 گرمي، 1.5 گرمي، 2 و 3 گرمي و با رعايت کليه اصول بهداشتی ارائه مي گردد.
زعفران محصولي حساس است و بويژه بعد از آسياب شدن مي بايست دور از نور و رطوبت و در جام شيشه اي نگهداري شود. زيرا با توجه به اين که اسانس و مواد معطر زعفران قابل تبخير شدن است، در صورت نگهداري نامناسب، به مرور زمان اسانس آن تبخير شده و از اثرات دارويي و طعم و مزه آن کاسته مي شود و مرغوبيت آن از دست مي رود. با علم به اين، کارکنان و پرسنل آموزش ديده مبتکران از مراحل خريد، حمل و نقل، بسته بندي و ارسال محصولات، تمام موارد فوق را رعايت کرده تا محصولي با کيفيت بدست مشتريان برسد.



صفحه اصلی     |    محصولات     |     صادرات     |     خدمات     |     دعوت به همکاری     |     اخبار    |     درباره ما     |     تماس با ما

آدرس: تهران، خيابان طالقانی، نرسیده به سه راه طالقانی، کوچه طباطبایی مقدم، پلاک 13، طبقه همکف، کد پستی: 1561934314

 تلفن: 02 25 63 77